U bent hier

Venloos schrieve

Verkorte spelling van Venlose wäörd

door drs. Frens Bakker.

1. Klinkers

De klinkerteikens zien wie in ‘t Nederlands, 'n paar aparte teikens zien:

  • de ö: deze klinker kump veur in wäörd wie Kölle, pötje, völle, rös, plökke;

  • de ó: deze klinker kump veur in wäörd wie póp, kómp, hónd, pónd,kómme,dómme;

  • de ae: deze klinker kump veur in wäörd wie laeve, waers, maete, kaetel;

  • de äö: deze klinker kump veur in wäörd wie wäörd, päöl, näöd, häös, häökske;

  • de ao: deze klinker kump veur in wäörd wie waord, paol, naod, haos, haok.

Schrièf neet: ee, oo, uu, aa, as det vanoèt ‘t Nederlands verkièrd is, dus: vader, moder, rule, kure, laje, bloje, luje, leje.

2. Twieëklanke

Veurbeelde van Venlose wäörd met twieëklanke:

  • ieë : twieë, zieë,tieën -twee, zee, teen of tien ;

  • oeë : roeëd, bloeët, knoeëje -rood, bloot, knoeien;

  • aej : traej, knaeje, baeje, gaeje -voetstap, kneden, bidden, wieden;

  • uuj : (uje) luuj, kuuj, luje -mensen, koeien, luiden;

  • euj : bleuj, (ik) greuj -bloei, (ik) groei;

  • äöj : släöj -sloten;

  • oej : roej -(trap)roede;

  • ooj : (oje) (ik) booj, (ik) trooj, -(ik) bood, (ik) trapte,

  • aoj : (ik) braoj -ik braad’;

  • aj : (ajje) paj, pajje, Haj -dikke vrouw, dikke vrouwen,Henri;

  • aaj : (aje) (ik) vaaj, flaaj, laje -(ik) vouw, vlaai, la’s’.

  • uue :bruuedje, duueske , ruueske , luuet - broodje, doosje, roosje, (hij)laat

  • Kees veur ou en neet veur au, behalve as ’t Nederlands au haet (bv. ouk, koupe, rouk; auto)

  • Kees veur ei en neet veur ij, behalve as ’t Nederlands ij haet. (bv. ein, tei, klein; fijn)

  • Haol de twieëklanke neet doorein met lange klinkers! Vergelièk ens de schrièfwiès van: broeëd (‘zwartbrood’) – broèd (‘bruid’); de luues (‘je leest’) – de luus(‘de luizen’).

(As se ‘n bietje euverdriefs, klinke luues haos wie lujes’ en broeëd haos wie ‘broewed’).

  • Verschil in klanke : liene ( lijnen ), liène ( linnen ), lieëne ( lenen ).

  • Verschil in beteikenis : wiès ( moeder is wijs ),wiès ( toon,melodie ), wies ( tot morgen ).

3. Meiklinkers

De meiklinkers zien wie in ‘t Nederlands. Ein bezónder geval is: de sj: dit teiken kump veur in wäörd wie sjoester, sjoklaad, sjeloers.

4. "t" of "d" op ‘t ind van ein waord.

As ‘t waord in ‘t Nederlands op ‘t ind ‘n "d" haet, blief die in ‘t Venloos bewaard. As ‘t Nederlands gen veurbeeld met "d" haet, dan altied ‘n "t" schrieve, want die klink dao. Dus: hónd, land, tand, bed, wied ; naeve kat, rat, wet.

5. ‘t Kort wäördje se

D’n ónbeklemtoeënde vorm van dich is "se". Det is ‘n waord. Schrief det los van ‘t werkwaord. Dus: kiek se, kump se, luuet se, pak se, krieg se, as se kumps, as se det luuets.

6. Internationale wäörd

Internationale wäörd waere in ‘t Venloos zoeëvuuel meugelik in de internationale spelling geschreve. Dus: telefoon,televisie, diskette, computer, chatte, sms-e.

As geej óg heej ein bietje mièr in wilt verdepe kinne weej óg aanraoje um de “ Spelling 2003 “ , aangenaome door de Raod veur ’t Limburgs, aan te schaffe .ISBN 90-77457-02-X ouk te verkriège via : Limburgse dialecten /publicaties /versjene, en netuurlik ’t Venloos Waordebook.